སྭསྟི་སིདྷྃ། ཐུབ་རྣམས་སྤང་རྟོགས་ཡོན་ཏན་རབ་མཉམ་ཡང་། །

གདུལ་དཀའི་འགྲོ་ལ་ཉེར་བརྩེའི་སྙིང་སྟོབས་ཅན། །

ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་ཀུན་མགྲིན་གཅིག་བསྔགས་པའི་ཡུལ། །

བཅོམ་ལྡན་ཤཱཀྱ་སེང་གེར་མགོས་ཕྱག་འཚལ། །

The life of Siddhartha Gautama, the historical Buddha, is traditionally divided into 12 "Great Deeds". These stages tell the story of how an everyday prince left a life of luxury, faced human suffering, and found the ultimate truth to help others. 

釋迦牟尼佛（悉達多·喬達摩）的一生通常被分為十二大善行。這些階段講述了一個平凡王子如何放棄奢華的生活，直面人世苦難，最終證得真理，從而幫助眾生的故事。

༡༽ བདེ་གཤེགས་ཀྱིས་བསྐུལ་ཅོད་པན་མ་ཕམ་དབུར། །

བཅིངས་ཏེ་གཟིགས་པ་ལྔ་ཡིས་འཛམ་གླིང་འགྲོ། །

ཡང་དག་ལམ་ལ་བཀྲི་ཕྱིར་དགའ་ལྡན་ནས། །

འཕོ་མཛད་དམ་པ་ཏོག་དཀར་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

1. Descent from Tushita Heaven: Before his human birth, the Buddha-to-be (a bodhisattva) lived as a divine being in Tushita Heaven, a pure realm where he prepared for his final life. 

• 1. 降生兜率天：在降生為人之前，未來的佛陀（菩薩）以天人的身份生活在兜率天，這是一個清淨的境界，他在那裡為最終的生命做準備。

༢༽ ས་ག་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་མཚན། །

སྒྱུ་འཕྲུལ་ལྷ་མོ་གསོ་སྦྱོང་ལ་གནས་དུས། །

གླང་ཆེན་ཐལ་ཀར་མཆེ་བ་དྲུག་ལྡན་གྱི། །

རྣམ་པས་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

2. Entering the Mother's Womb: He chose to be born on Earth, entering the womb of Queen Maya in the form of a white baby elephant.

• 2. 入母胎：他选择降生于人间，化身为一头白色小象，进入摩耶夫人的子宫。

༣༽ དབོ་ཟླའི་ཚེས་བཅུར་གློ་གཡས་ནས་བལྟམ་ཚེ། ། ངོ་མཚར་ལྟས་བཟང་ལྷ་ཀླུས་སྲི་ཞུ་མཛད། ། སྐྱེ་མཐར་ཞལ་འཆེས་ལུས་ཅན་བདེ་སྐྱིད་མཐུས། ། དོན་ཀུན་གྲུབ་མཚན་གསོལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

3. Birth in Lumbini: He was born in the Lumbini gardens (modern-day Nepal). Miraculously, he took seven steps, and lotus flowers bloomed where his feet touched the ground.

• 3. 蓝毗尼降生：他出生在蓝毗尼花园（今尼泊尔境内）。奇蹟般地，他踏出七步，腳下便盛開出蓮花。

༤༽ ཡི་གེ་རྐྱལ་དང་གླང་ཆེན་འདུལ་ལ་སོགས། ། དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ལས་བརྒལ་སྒྱུ་རྩལ་གྱིས། ། གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་སྟོབས་ཅན་དྲེགས་ལྡན་ཚོགས། ། ཁེངས་པ་འཕྲོག་པར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

4. Mastering Worldly Arts: As a prince, he quickly excelled in all royal duties, academics, and martial arts, proving himself to be a brilliant young man.

• 4. 精通世俗技藝：身為王子，他迅速在各項宮廷事務、學業和武術方面都表現出色，證明自己是一位才華橫溢的年輕人。

༥༽ རང་ལོ་ཉེར་དགུའི་བར་དུ་རྒྱལ་པོའི་སྲིད། །

བསྐྱངས་ཚེ་འཇིག་རྟེན་མཐུན་དང་ལོག་རྟོག་རྣམས། །

སེལ་ཕྱིར་ས་འཚོ་གྲགས་འཛིན་གྱིས་མཚོན་པའི། །

བཙུན་མོ་ཁབ་ཏུ་བཞེས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

5. Life in the Palace: He lived in great comfort, married Princess Yasodhara, and enjoyed a happy life of luxury with his wife and family.

• 5. 宮廷生活：他過著舒適的生活，娶了耶輸陀羅公主為妻，與妻子和家人享受著奢華幸福的生活。

༦༽ རྒྱལ་གསུང་སིལ་སྙན་སྒྲར་དྲངས་ཉེར་བསྐུལ་ཞིང་། ། རྒ་ན་འཆི་དང་དགེ་སློང་གཟིགས་རྐྱེན་གྱིས། ། མཆོད་རྟེན་རྣམ་དག་དྲུང་དུ་རབ་བྱུང་བར། ། བརྒྱ་བྱིན་ངུར་སྨྲིག་ཕུལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

6. The Great Renunciation: Leaving the palace gates, he saw "Four Sights": an old man, a sick person, a dead body, and a peaceful monk. These sights made him realize that all material wealth is temporary. He gave up his crown and left his family.

• 6. 大出家：離開宮門後，他看到了「四象」：一位老人、一位病人、一具屍體和一位安詳的僧侶。这些景象让他意识到一切物质财富都是暂时的。他放弃了王位，离开了家人。

༧༽ ནེ་ར་ཉྫ་ནར་མཁའ་ཁྱབ་ཏིང་འཛིན་ལ། ། ལོ་དྲུག་དཀའ་བ་སྤྱད་ཚེ་ཟས་གཙང་སོགས། ། དབུགས་དབྱུང་ལེགས་སྐྱེས་འོ་མས་བསྙེན་བཀུར་མཐུས། ། གསེར་མདོག་ལང་ཚོ་དར་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

7. Practicing Asceticism: For six years, he became a wandering holy man. He lived a life of extreme self-discipline and fasting, but realized that starving his body did not bring true inner peace.

• 7. 苦行：他做了六年云游僧人。他過著極其自律和齋戒的生活，但他意識到，節食並不能帶來真正的內心平靜。

༨༽ སྐྱིལ་ཀྲུང་གཅིག་ལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་བརྙེས་ཕྱིར། ། རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་རྩྭ་ཚོང་བཀྲ་ཤིས་ལས། ། ཉེར་བསླངས་དུར་པའི་ཆུན་པོ་བཏིང་བའི་སྟེང་། ། མི་གཡོའི་དམ་བཅའ་བརྟན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། 8. Sitting Under the Bodhi Tree: He decided to follow the "Middle Way" (a path of balance). He sat in deep meditation under a fig tree (the Bodhi Tree) in Bodh Gaya, vowing not to stand up until he found the truth.

• 8. 菩提樹下靜坐：他決定遵循「中道」（一種平衡之道）。他在菩提伽耶的一棵菩提樹下靜坐冥想，發誓不證得真理絕不起身。

༩༽ བདུད་སྡེའི་མཚོན་ཆར་མཛེས་མའི་སླུ་བྲིད་ཀྱིས། ། མ་ཚུགས་གྲངས་མེད་མཆོད་སྦྱིན་དཔང་པོ་རུ། །

ས་ལྷས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཚེ་འདོད་ལྷ་ཡིས། །

དང་བས་ཆེད་དུ་བསྔགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། 9. Defeating Mara: While meditating, he was attacked by Mara (a demon representing temptation, fear, and illusion). The Buddha defeated Mara by touching the earth, calling it to witness his lifetimes of good deeds.

• 9. 戰勝魔羅：冥想時，他遭到魔羅（代表誘惑、恐懼和幻覺的惡魔）的攻擊。佛陀觸地，召喚大地見證他生生世世的善行，從而戰勝了魔羅。

༡༠༽ སུམ་ཅུ་རྩ་ལྔའི་དགུང་ལོར་ཉེར་བབས་ནས། ། ས་ག་ཟླ་བའི་བཅོ་ལྔའི་ཐུན་དྲུག་གི ། ཐ་མར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་བདུད་རྩིའི་བཅུད། ། ཐུགས་ཀྱི་དཔལ་བེར་གཏམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

10. Attainment of Buddhahood: He overcame all ignorance and attachments. He achieved ultimate awakening (enlightenment), becoming the Buddha (the "Awakened One").

• 10. 證得佛果：他克服了所有無明和執著，證得究竟覺悟（開悟），成為佛陀（「覺悟者」）。

༡༡༽ བདུན་ཕྲག་བདུན་མཐར་བཀྲ་ཤིས་ཚིགས་བཅད་གསུངས། ། ཚངས་དབང་གིས་བསྐུལ་ཝ་ར་ནཱ་སི་རུ། ། ཆུ་སྟོད་ཟླ་བའི་ཚེས་བཞིར་བདེན་པ་བཞིའི། །

ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། 11. Turning the Wheel of Dharma: He gave his very first teaching (sermon) to five ascetics in a deer park. This started "turning the wheel of the Dharma," teaching the Four Noble Truths and the Eightfold Path to the world. • 11. 轉法輪：他在鹿野苑向五位苦行僧講述了他的第一次說法。這開啟了「轉法輪」的進程，將四聖諦和八正道傳授給世人。

༡༢༽ བརྒྱད་ཅུའི་ལོ་ལ་སླེབས་པའི་དཔྱིད་ཐ་ཡི། ། བཅོ་ལྔའི་ཚེས་གྱི་ནང་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས། ། འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་མི་སྣང་ལྟར་གྱུར་ནས། ། མྱ་ངན་འདའ་བར་མཛད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། 12. Passing into Parinirvana: After spending decades teaching people from all walks of life, he passed away at the age of 80. His physical death was his final release from the cycle of birth and death, entering a state of total peace known as Nirvana.

• 12. 進入涅槃：在教導了各行各業的人們數十年後，他於 80 歲去世。他的肉體死亡是他最終從生死輪迴中解脫出來，進入了被稱為涅槃的完全平靜的狀態。

ཐུན་མོང་གདུལ་བྱར་བསྟན་ཀྱང་ངེས་པའི་དོན། །སྐྱེ་འཆི་སྤངས་བའི་སྐུ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་སྒོ་འཕར་ཡོངས་ཕྱེ་བའི། །འཛད་མེད་དངོས་བཤམས་ཡིད་སྤྲུལ་མཆོད་པ་འབུལ། །ཐོག་མེད་བསགས་པའི་སྡིག་ལྟུང་མ་ལུས་པ། །གཉེན་པོ་སྟོབས་བཞིའི་སྒོ་ནས་བཤགས་པར་བགྱི། །རང་གཞན་ཀུན་གྱིས་བསྒྲུབ་པའི་དགེ་བ་ལ། །དད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཡི་རང་ངོ་། །རྒྱལ་སྲས་སློབ་མར་བཅས་པ་འཁོར་བའི་མཐའ། །སྟོངས་མིན་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ། །འགྲོ་ཀུན་ཐར་པའི་ལམ་དུ་མ་བཞག་པར། །གཟུགས་སྐུ་མྱ་ངན་མི་འདའ་བརྟན་པར་བཞུགས། །ཉེར་བསགས་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས། །རྣམ་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་རུ་བསྔོ། །དགེ་བའི་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་སུ། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་ཤོག །

འོ་སྐོལ་གྱི་སྟོན་པ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་མ་འདྲིས་པའི་མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ་ཉི་མའི་གཉེན་གྱི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལས་བརྩམས་པའི་བསྟོད་པ་མཆོག་དམན་ཀུན་གྱིས་གོ་བདེ་ཕྱིར་སྙན་ངག་གི་ལམ་ནས་མ་དྲངས་ཤིང་བརྡ་དང་མངོན་བརྗོད་ཀྱིས་མ་བཅིངས་པ་ཞིག་དགོས་ཞེས་གྲོང་སྨད་པ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་དུ་གྲགས་པའི་སྟེང་རྙེད་དོན་ལ་གནས་ཚེ་དགོངས་པ་འགྲེལ་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་ལས་འོས་མ་མཆིས་མོད། གལ་ཏེ་འབྲི་གུང་སྐྱོབ་པས་མཛད་པ་ལྟ་བུ་མིང་བཏགས་ཀྱིས་འདྲེས་ན་དོན་གྱི་ཆར་སོམ་ཉི་འགའ་ཞིག་སྣང་ཞིང་། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་རྩོམ་དེ་ཚིག་སྦྱོར་ལེགས་ཀྱང་གོ་དཀའ་ལ་མཛད་པ་གཅིག་ལ་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཙམ་ཡོད་པའི་ཅུང་མི་གསལ་བ་ནས་འདུལ་བའི་རྣམ་བཤད་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བ་ལུང་རིགས་གཏེར་མཛོད་ཀྱི་དགོངས་དོན་སོར་བཞག་པའི་བསྟོད་པ་ལེགས་བྱས་ཡོངས་འདུའི་སྙེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཟ་ཧོར་གྱི་བནྡེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་མེ་སྦྲུལ་ཧོར་ཟླ་ལྔ་པའི་ཡར་ངོའི་དགའ་བ་གཉིས་པར་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལར་སྦྱར་བའི་ཡི་གེ་པ་ཡང་བསྐུལ་བ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བགྱིས་པ་ཛ་ཡནྟུ། །